Co to jest monodram? Jak go zdefiniować?
Choć w teatrze nie są najważniejsze sztywne definicje, ale emocje, spróbujmy w paru słowach opisać ten specyficzny gatunek jakim jest monodram. Co go wyróżnia spośród innych spektakli? Czy granie w takiej realizacji jest dla aktora wyzwaniem? Jakie ma cechy wspólne z monologiem? Gdzie zobaczyć monodram w polskim teatrze? Odpowiedzmy sobie na te kilka pytań i raz na zawsze odczarujmy wizerunek monodramu.
W wielu definicjach monodramu akcent pada na to, że jest on produkcją teatralną lub utworem dramatycznym, opartym na jednej postaci prowadzącej pełną narrację. Jego siła leży w koncentracji uwagi na występującym aktorze, jego głosie, ekspresji, scenicznej choreografii i sposobach włączania rekwizytów w opowieść. Jest specyficznym modelem teatru, gdzie publiczność staje się poniekąd rozmówcą bohatera. Monodram to gatunek, który zmusza widzów do bezpośredniego spotkania z jedną postacią. Z jej historią, lękami, fizycznością. W pozornie skromnej formie kryje się mnóstwo możliwości interpretacyjnych.
Monodram a monolog – jak je rozróżnić?
Każdy monodram zawiera monologi, ale nie każdy teatralny monolog jest monodramem. Monodram wymaga od twórców myślenia o całości spektaklu, o relacji z widzem, dramaturgii, rozpisaniu emocjonującej historii na sceny. Natomiast monolog skupia się na intensywnym, zazwyczaj kilkuminutowym przekazie, i może stać się częścią przedstawienia. Jednym z najsłynniejszych monologów w polskim teatrze jest ten wypowiadany przez Konrada w III części „Dziadów” Adama Mickiewicza, znany także jako Wielka Improwizacja.
Znani aktorzy w monodramach. Jakie postaci kreują na scenie?
Aktorzy decydujący się na formułę monodramu są zróżnicowaną grupą. Od aktorów dramatycznych, przez improwizujących komików, po artystów balansujących na granicy performansu. Wśród nich warto wyróżnić Agnieszkę Przepiórską, która kreuje na scenie wyraziste postaci kobiet, często oparte na historycznych dokumentach. W grupie aktorów szczególnie miłujących ten sceniczny gatunek jest również Krystyna Janda, Jan Peszek, Janusz Gajos, Dorota Landowska, Grażyna Bułka, Wiesław Komasa, Jowita Budnik, Anna Seniuk, Irena Jun, Gabriela Muskała, Ewa Kasprzyk i Andrzej Seweryn. Teatr jednego aktora jest dla osób występujących na scenie szansą na pokazanie swojego warsztatu, precyzyjnej gry i bliskie spotkanie z publicznością.
Czy w repertuarze Adria Art znajdę monodramy? Nasze rekomendacje
Aktualny repertuar Adria Art to nie tylko spektakle komediowe, muzyczne, kryminalne historie z dreszczykiem, ale również intymne opowieści, w których świat na scenie kreuje tylko jeden aktor. Ewa Kasprzyk jako amerykańska kolekcjonerka sztuki w monodramie „Sztuka i seks, czyli Peggy Guggenheim” z humorem i dystansem opowiada o tworzeniu życia na własnych zasadach. Michał Piela w roli niedźwiedzia przygarniętego przez żołnierzy formującej się armii Andersa kreuje opowieść o przyjaźni i cenie wojny. Jednoosobowy spektakl „Niedźwiedź Wojtek” to poruszająca historia, którą każdy powinien poznać.
Najlepsze monodramy w Polsce. Gdzie obejrzeć?
Na żywo, online, na festiwalu! Możliwości, aby obejrzeć wciągające monodramy jest wiele. Dla osób, które cenią sobie spotkanie twarzą w twarz, polecamy spektakl na żywo. Najlepiej na kameralnej scenie, gdzie aktor i jego emocje będą blisko Was. Prawdziwych miłośników teatru mogą zaintrygować festiwale, na których w ciągu kilku dni dostajecie dużą dawkę wyselekcjonowanych przedstawień. Toruńskie Spotkania Teatrów Jednego Aktora to festiwal dokumentujący przemiany monodramu. Konfrontuje różne estetyki, pokolenia i języki teatralne. Ważną przestrzenią dla kobiecych głosów w monodramie stał się Festiwal Monoteatr w Gdańsku. Zaś Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie od kilku lat proponuje widzom cykl „Mono w Instytucie”, który jest kontynuacją tradycji współczesnego ruchu teatrów jednoosobowych. Wiele tytułów ma również w swoim repertuarze Teatr Telewizji.
.jpg)
.png)
