Grzegorz Turnau

Grzegorz Turnau. Kraków, Bedford School i początki

Grzegorz Turnau urodził się 31 lipca 1967 roku w Krakowie. Z rodzinnym miastem pozostał związany przez kolejne dekady, a jego ulice, miejsca i atmosfera niejednokrotnie pojawiały się później w piosenkach. Zanim jednak zaczął śpiewać o Krakowie przed wypełnionymi salami koncertowymi, przez kilka lat zdobywał klasyczne przygotowanie muzyczne.

Uczył się gry na fortepianie w Państwowej Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej I stopnia im. Ignacego Paderewskiego. Ważnym epizodem w jego młodości był rok szkolny 1980/1981 spędzony w Anglii, gdzie uczył się w Bedford School. To właśnie tam ponownie mocniej zainteresował się fortepianem i samodzielnym odtwarzaniem ulubionych piosenek ze słuchu. Wśród wykonawców, których wtedy słuchał, byli między innymi The Beatles, Billy Joel czy Paul McCartney. Wiele lat później do tych muzycznych fascynacji powrócił na płycie „Bedford School”.

Po powrocie do Polski Turnau ukończył V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie, a następnie studiował filologię angielską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zawodowa przyszłość miała jednak szybko związać go nie z językiem angielskim, lecz z muzyką.

Piwnica pod Baranami. Grzegorz Turnau zaczyna karierę

Przełom nastąpił w 1984 roku. Turnau był jeszcze licealistą, gdy wystąpił podczas XX Studenckiego Festiwalu Piosenki w Krakowie. Za wykonanie utworu „Znów wędrujemy” do wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego otrzymał pierwszą nagrodę.

Sukces otworzył mu drzwi do jednego z najważniejszych miejsc na artystycznej mapie Krakowa. Młody wykonawca trafił do legendarnej Piwnicy pod Baranami, z którą pozostał związany przez 13 lat.

Artysta od początku chętnie komponował do wierszy, zamiast traktować słowa wyłącznie jako dodatek do muzyki. W kolejnych latach sięgał między innymi po poezję Michała Zabłockiego, Leszka Aleksandra Moczulskiego, Ewy Lipskiej, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego czy innych autorów, których teksty stawały się punktem wyjścia do budowania piosenek.

„Naprawdę nie dzieje się nic”, „Cichosza” i „Bracka”. Najważniejsze piosenki Grzegorza Turnaua

Debiutancki album Grzegorza Turnaua „Naprawdę nie dzieje się nic” ukazał się w 1991 roku. Już tytułowa piosenka zapowiadała sposób pisania i komponowania, z którym artysta będzie później mocno kojarzony: minimalistyczne aranżacje, wyrazisty tekst oraz fortepian pełniący rolę nie tylko akompaniamentu, ale jednego z głównych bohaterów utworu.

Dwa lata później ukazała się płyta „Pod światło”, na której znalazła się między innymi „Cichosza”. W pierwszej połowie lat 90. Turnau coraz wyraźniej zaznaczał swoją obecność poza środowiskiem krakowskiej piosenki literackiej, trafiając ze swoim repertuarem do szerokiej publiczności.

Jednym z najważniejszych albumów w jego karierze stał się wydany w 1995 roku „To tu, to tam”. To właśnie z tej płyty pochodzą między innymi „Między ciszą a ciszą”, „Bracka”, „To tu, to tam” oraz „Natężenie świadomości”. Album zyskał dużą popularność.

Kolejne lata przynosiły następne wydawnictwa: „Tutaj jestem”, „Księżyc w misce”, „Ultima”, „Nawet” czy „11:11”. Turnau nie ograniczał się przy tym do jednego sposobu komponowania. „Księżyc w misce” wyrósł między innymi z muzyki tworzonej do przedstawień teatralnych i repertuaru dla młodszych słuchaczy, podczas gdy na innych płytach coraz mocniej wykorzystywał instrumenty smyczkowe, dęte czy jazzową sekcję rytmiczną.

Grzegorz Turnau i muzyczne spotkania z innymi artystami

Przez lata Grzegorz Turnau współpracował między innymi z Anną Marią Jopek, Dorotą Miśkiewicz, Magdą Umer, Janem Kantym Pawluśkiewiczem, Stanisławem Soyką, Andrzejem Sikorowskim, Sebastianem Karpielem-Bułecką, Zbigniewem Zamachowskim czy zespołem Raz Dwa Trzy.

W 2003 roku wspólnie z Magdą Umer przygotował „Kołysanki-utulanki”. Rok później na albumie „Cafe Sułtan” sięgnął po piosenki związane przede wszystkim z twórczością Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego. Nie próbował jednak odtwarzać Kabaretu Starszych Panów jeden do jednego. Znane utwory otrzymały aranżacje podporządkowane charakterystycznemu sposobowi śpiewania i gry Turnaua.

Jeszcze inny charakter miała wydana w 2006 roku „Historia pewnej podróży”. Artysta zmierzył się na niej z twórczością Marka Grechuty. W nagraniach uczestniczyli między innymi Anna Maria Jopek, Wojciech Mann oraz Jan Kanty Pawluśkiewicz. Turnau potraktował repertuar Grechuty jako materiał, z którym może wejść w dialog i przepuścić go przez własną muzyczną wrażliwość.

„Bedford School” – najważniejsze piosenki

W 2018 roku Grzegorz Turnau wrócił do jednego z najbardziej osobistych rozdziałów swojej młodości. Album „Bedford School” był jego pierwszą anglojęzyczną płytą i jednocześnie muzycznym powrotem do roku spędzonego w brytyjskiej szkole.

Na płytę trafiło 18 utworów. Obok autorskiej kompozycji tytułowej znalazły się nowe interpretacje piosenek wykonawców, którzy towarzyszyli Turnauowi jeszcze w młodości. Są wśród nich między innymi „Imagine” Johna Lennona, „The Fool On The Hill” i „Blackbird” The Beatles, „She’s Always a Woman” Billy’ego Joela, „Seven Days” Stinga czy „All Dead, All Dead” Queen.

Turnau potraktował te piosenki jako rodzaj muzycznej autobiografii, jako zbiór utworów, których słuchał, zanim sam stał się zawodowym kompozytorem i piosenkarzem. Część nagrań zachowała kameralny charakter fortepianowego recitalu, w innych pojawia się bardziej rozbudowane brzmienie i udział jego wieloletnich współpracowników.

„Bedford School” pokazuje też ciekawą klamrę w jego twórczości. Artysta, który przez lata kojarzony był przede wszystkim z polską poezją i piosenką literacką, przypomniał, że jednym ze źródeł jego własnego stylu od początku była również brytyjska i amerykańska muzyka popularna.

40 lat na scenie. Jubileusz Grzegorza Turnaua

W 2024 roku minęło 40 lat od występu młodego Turnaua na Studenckim Festiwalu Piosenki. Artysta uczcił jubileusz trasą „TRASA XL”.

Koncerty były okazją do spojrzenia na cztery dekady repertuaru – od piosenek pamiętających jeszcze początki w Piwnicy pod Baranami przez największe przeboje lat 90. aż po późniejsze albumy. Podczas koncertów, oprócz największych przebojów, pojawiały się również zapowiedzi kolejnego autorskiego materiału.

We wcześniejszych latach sezonach Turnau prezentował także program „Znów wędrujemy LIVE”, pomyślany jako podróż przez kolejne etapy jego dyskografii.

„Szósta godzina”. Nowy rozdział Grzegorza Turnaua

Kolejny rozdział rozpoczął się 10 października 2025 roku premierą albumu „Szósta godzina”. Była to pierwsza od 11 lat całkowicie autorska płyta Grzegorza Turnaua. Na album trafiło 14 utworów, a w części nagrań artyście towarzyszy Dorota Miśkiewicz.

Turnau ponownie sięgnął po teksty poetów, którzy przez lata stanowili ważne źródło jego twórczości. Na „Szóstej godzinie” pojawiają się między innymi wiersze Leszka Aleksandra Moczulskiego, Józefa Czechowicza, Roberta Frosta, Adama Zagajewskiego i Bronisława Maja, a także teksty napisane przez samego artystę.

Płyta dotarła na pierwsze miejsce oficjalnej listy sprzedaży OLiS, a w 2026 roku stała się osią trasy koncertowej „Szósta godzina”. Turnau występuje podczas niej wraz ze swoim zespołem, a także z Dorotą Miśkiewicz i Atom String Quartet. Nowe piosenki spotykają się na scenie z repertuarem powstałym przez ostatnie cztery dekady.

Sprawdź repertuar i wybierz się na jego występ. Usłysz dobrze znane utwory i najnowszy materiał, które na żywo opowieść obejmującą już ponad 40 lat scenicznej działalności Grzegorza Turnaua.